યુક્રેનના હુમલાથી રશિયાને ફટકો, ભારતથી પેટ્રોલની આયાત 10 લાખ બેરલને પાર
રશિયાની અનેક રિફાઈનરીઓ યુક્રેનના ડ્રોન હુમલાથી પ્રભાવિત થયા બાદ રશિયાએ ભારતમાંથી પેટ્રોલ મંગાવવાનું શરૂ કર્યું હોવાનું અહેવાલ છે. જૂન અને જુલાઈ દરમિયાન ભારતેથી 10 લાખ બેરલથી વધુ પેટ્રોલ મોકલાયું હોવાનો અંદાજ છે.

વિશ્વના મોટા ક્રૂડ ઓઇલ ઉત્પાદકોમાં સામેલ રશિયા હવે ભારતમાંથી પેટ્રોલ આયાત કરી રહ્યું હોવાનો અહેવાલ સામે આવ્યો છે. યુક્રેનના સતત ડ્રોન હુમલાને કારણે રશિયાની કેટલીક તેલ શુદ્ધિકરણ પ્લાન્ટ્સની પ્રક્રિયા ક્ષમતા પર અસર પડતાં refined fuelની ઉપલબ્ધતા જાળવવા Moscowએ વિદેશી સપ્લાય તરફ વળવું પડ્યું હોવાનું જણાવાયું છે.
જહાજ-ટ્રેકિંગ ડેટા મુજબ જૂન અને જુલાઈ દરમિયાન ભારતમાંથી રશિયા તરફ 10 લાખ બેરલથી વધુ petrol મોકલાયું હોવાનો અંદાજ છે. ઉદ્યોગ નિષ્ણાતો અનુસાર રશિયા દ્વારા ભારતમાંથી petrol ખરીદવાનો આ પ્રથમ કિસ્સો હોઈ શકે છે.
રિફાઈનરીઓ પર હુમલાથી ઉત્પાદનને અસર
યુક્રેનના ડ્રોન હુમલાને કારણે રશિયાની અનેક refining facilitiesમાં કામગીરી ધીમી પડી અથવા અસ્થાયી રીતે બંધ થઈ હોવાનું અહેવાલ છે. અહેવાલ મુજબ Orsk refineryએ drone attack સાથે જોડાયેલી આગ બાદ પ્રોસેસિંગ બંધ કરી હતી. અન્ય રિફાઈનરીઓમાં પણ disruptionsને કારણે સ્થાનિક fuel supply પર દબાણ વધ્યું છે.
કેટલાક વિસ્તારોમાં પેટ્રોલની અછત
રિફાઈનિંગ ક્ષમતામાં ઘટાડાને કારણે રશિયાના કેટલાક વિસ્તારોમાં fuel shortages, લાંબી લાઈનો અને વેચાણ મર્યાદા જેવા પગલાં જોવા મળ્યા હોવાનું અહેવાલ છે. પરિસ્થિતિને સંભાળવા રશિયાએ petrol exports પર નિયંત્રણ અને petroleum productsની આયાત જેવા પગલાં લીધા છે.
ભારતની refined fuel export ક્ષમતાને ફાયદો
ભારત છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં શુદ્ધ પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનના મોટા exportersમાં સામેલ થયું છે. હવે રશિયા જેવા મોટા crude producerને petrol સપ્લાય થવું વૈશ્વિક energy tradeમાં બદલાતી પરિસ્થિતિ દર્શાવે છે. આ વિકાસથી એ પણ સ્પષ્ટ થાય છે કે crude oilનું મોટું ઉત્પાદન હોવા છતાં refinery infrastructureમાં વિક્ષેપ થાય તો કોઈ દેશને petrol અને diesel જેવા તૈયાર fuel માટે આયાત પર આધાર રાખવો પડી શકે છે.
વૈશ્વિક Energy Market માટે શું અર્થ?
રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધમાં રિફાઇનિંગ માળખાગત સુવિધાઓ પર થતા હુમલાઓનો અસર માત્ર ક્રૂડ પ્રોડક્શન સુધી સીમિત નથી. તેનો પ્રભાવ fuel supply, transportation, logistics અને આંતરરાષ્ટ્રીય petroleum trade flows પર પણ પડી શકે છે. જો રશિયાની refining capacity પર દબાણ લાંબું ચાલે તો India-Russia refined fuel trade આગળ પણ મહત્વનું બની શકે છે. જોકે સપ્લાયની માત્રા અને સમયગાળો બજાર તથા રિફાઈનરી કામગીરી પર નિર્ભર રહેશે.


